clear_allجاذبه های طبیعی

chat

قله بینالود مشهورترین کوه در استان خراسان می باشد که دارای ۳۲۱۱ متر ارتفاع است و در چند کیلومتری شمال شهر نیشابور واقع شده است. بینالود که بخشی از رشته‌ کوه البرز است، مشهور به بام خراسان است. این کوه بین نیشابور و مشهد قرار گرفته است و با توجه به اینکه در منطقه گرم و خشک واقع است دارای بارندگی نسبتا قابل توجهی می باشد، چیزی حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰۰ میلیمتر در سال میزان بارندگی این منطقه است. از سایر قله های این رشته کوه می‌توان به شیرباد ( ۳۲۵۰ متر ارتفاع)، فلسکه (۳۱۰۰)  و قوچگر (۳۰۵۰) اشاره کرد. در قسمت شمالی آن نیز رشته کوه فرعی با دره‌ های صخره‌ای و به عمق ۲۰۰ تا ۳۰۰ متر وجود دارد که از معروف ترین و پر آب ترین آنها اخلمد می‌باشد، روستای اخلمد و آبشار های آن که آبشار اصلی آن به ۴۰ متر ارتفاع می رسد را نیز در مطلبی دیگر در مجله الی گشت شرح داده ایم و این بار قصد داریم تا در خصوص قله بینالود و راه های صعود به قله، توضیحاتی را ارائه دهیم.

در فصل تابستان امکان صعود به قله بینالود طی یک برنامه یک و نیم روزه و همچنین در زمستان ودر صورت مناسب بودن هوا با یک برنامه ۴ روزه امکان صعود به قله می باشد، در جبهه جنوبی مسیر دو کوهی یک یال با شیب ملایمی این امکان را به شما می دهد تا بصورت آهسته و پیوسته خود را آرام به قله برسانید. برای صعود زمستانی مناسب تر است و معمولا کوهنوردان از این مسیر در زمستان استفاده می کنند علت انتخاب این مسیر بیشتر بدین جهت است که از خطر سقوط بهمن در امان باشند. مدت زمانی که از این مسیر می توان به قله رسید حدود ۳۳/۵ ساعت است، لازم به ذکر است که در طول این مسیر چند چشمه وجود دارد که می توانید از آنها جهت آب مورد نیاز بهره برد.

اما سریع ترین راه رسیدن به قله بینالود از مسیر یال گرده میسر می گردد که دقیقا به روی قله شما را هدایت می کند که باعث می شود در فاصله کمتری به قله برسید و به همین جهت مورد علاقه کوهنوردان است چون با سرعت بیشتری به قله می رسند. این یال در بین دو یال دوکوهی و سوزنی ها واقع شده است و در سمت شمال پناهگاه دو شهید نمایان است. در ابتدای شروع مسیر از این یال چشمه ای دائمی وجود دارد که قبل از صعود می تواند منبعی مناسب برای تامین آب مورد نیاز کوهنوردان باشد. پس از عبور از این چشمه فقط و فقط ۲ ساعت و نیم بعد به قله می رسید. اما نکته اینجاست که این مسیر برای تابستان مناسب است زیرا در زمستان این خطر وجود دارد که محل ریزش بهمن است و در صورتی که در زمستان این مسیر را انتخاب کردید باید بسیار احتیاط نمایید.

اما یکی از فنی ترین و پرهیجان ترین را ه های صعود به قله بینالود مسیر سوزنی ها می باشد. از پناهگاه دوشهید که ۵/۱۱ ساعت بگذرید به ابتدای مسیر سوزنی ها خواهید رسید که در این محل پناهگاهی به همت گوهنوردان بنا شده است که به نام پناهگاه مدرس از روی یال دو شهید دیده می شود قابل رویت است و ارتفاع آن ۲۹۰۰ متر است که از آنجا می توان ۳۳ ساعته به قله رسید. اما در این مسیر کوهنوردان باید به فنون کوهنوردی آگاه باشند و چون صعود کننده باید معابر سنگی را پشت سر بگذارد به همین دلیل این مسیر دارای هیجان و جذابیت زیادی است.

می توانید موقعیت مکانی قله بینالود را در نقشه گوگل زیر ببینید و برای خود نشانه گذاری کنید.

مسیر ها ی صعود به قله بینالود " برای پیمودن راه و رسیدن به قله بینالود راه های متعددی را می توانید انتخاب کنید که این مسیر ها عبارت است از:

• جبهه شمالی: که شامل یال فریزی است، در واقع روستای فریزی یکی از آبادی های شهرستان چناران است که مبدا این مسیر است.
• جبهه جنوبی: که شامل سه مسیر صعود است. ۱- یال دو کوهی، ۲- یال گرده و ۳- مسیر سوزنی ها.

هر یک  از راه های صعود که اعلام شد، امروزه با همت کوهنوردان دارای پناهگاه می باشد که به کوهنوردان در مسیر کمک فراوانی می کند، تا پناهگاه دو شهید به منظور صعود به قله باید به روستاهای صومعه و عیش آباد که هر دو در ۱۵ کیلومتری شمال نیشابور قرار گرفته اند و در دو طرف رودخانه میرآباد قرار گرفته اند رسید که می توان از نیشابور به مدت ۲۰ دقیقه به این روستاها رسید، بعد از گذر از این روستاها، راهی که به رودخانه می رسد را در پی بگیرید و بعد از آن در خلاف مسیر رودخانه ادامه مسیر دهید.

بعد از دو و نیم ساعت که در این مسیر ادامه می دهید به منطقه ای به نام کمر کندول خواهید رسید و پس از ۵ دقیقه ادامه مسیر به دوراهی ای می رسید که اسم آن دوراهی کتل است که این دوراهی از سمت چپ رودخانه جدا شده است، شما امکان سوار شدن با ماشین تا این دوراهی جهت تسریع برنامه و ذخیره انرژی را دارید. بعد از ۵/۱ ساعت پیاده روی در دره کتل به باغی که در دامنه های راس قرار دارد می رسید، مسیری که بر روی کوه قرار گرفته ادامه می دهیم بعد از حدود ۴۰ دقیقه به روی یال میرسیم از این نقطه پناهگاه دو شهید رویت می شود البته باید شرایط جوی برای دیدن آن مناسب باشد. بعد از طی به چشمه نهه می رسیم که در صعود های زمستانی می تواند به عنوان کمپ اول کوهنوردان در نظر گرفته شود با ادامه مسیر به زرشک زار می رسیم و پس از قرار گرفتن روی یال منتهی به پناهگاه ، پس از ۲۰ دقیقه به پناهگاه دو شهید خواهیم رسید.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

زردکوه یکی دیگر از کوه‌های رشته کوه زاگرس است و بعد از دنا بلندترینِ آنها به‌حساب می‌آید. بلندی آن حدود ۴ هزار و ۲۰۰ متر است. زردکوه از غرب استان چهارمحال و بختیاری تا شرق و شمال شرقی استان خوزستان ادامه پیدا کرده. ویژگی برجسته زردکوه بختیاری داشتن ذخایر طبیعی آب است. سرچشمه دو رودخانه کارون و زاینده‌رود در همین دامنه‌هاست.

این کوهستان بین دو رودخانه کوهرنگ و بازفت قرار دارد. یخچال‌های چال میشان، ایل بیگ،‌پورسونان و خرسان از یخچال‌های مهم این رشته کوه هستند. این‌جا خیلی تماشایی‌ست و دره‌ها و گذرگاه‌های عمیقی در آن شکل گرفته است.

زردکوه قله‌های خیلی زیادی دارد و کلونچین بلندترین قله این رشته کوه است. دامنه جنوبی کوه شیب خیلی تندی دارد و صعود از آن کار راحتی نیست. بیشتر کوهنوردان دامنه شمالی را برای صعود به قله ترجیح می‌دهند. کافی‌ست به شهر چلگرد در ۸۸ کیلومتری شهرکرد بروید و از آن‌جا به دامنه شمالی زردکوه صعود کنید.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

آدرس پل طبیعت تهران با ماشین شخصی :  برای رفتن به پل طبیعت با ماشین شخصی به دو طریق زیر می‌توانید به پل طبیعت بروید:

1. ورود از پارک طالقانی: مسیر رفتن به پارک طالقانی از طریق بزرگراه حقانی است. وقتی وارد بزرگراه شدید، چهارراه جهان کودک و پل بزرگراه مدرس را رد کنید و سرعت خود را کم کنید. سپس وارد خیابان فرعی پارک طالقانی شوید تا پارکینگ بوستان طالقانی را ببینید.

2. ورود از پارک آب و آتش: بزرگراه حقانی روی نقشه تهران، درست در بالای پارک آب و آتش قرار دارد. پس اگر به دنبال آدرس پارک آب و آتش با ماشین هستید، ابتدا باید از مسیر غرب به شرق وارد بزرگراه حقانی شوید. چهارراه جهان کودک را رد کنید و وارد خیابان علامه شهیدی (دیدار سابق) شوید. می‌توانید ماشین‌تان را در پارکینگ پارک آب و آتش پارک کنید و یا در حاشیه خیابان قرار دهید. البته اگر آخر هفته می‌خواهید از پل دیدن کنید، باید این گزینه را به خاطر شلوغی فراموش کنید!

مسیر متروی پل طبیعت : اگر می‌خواهید از مترو استفاده کنید، مقصد نهایی شما برای رسیدن به پل طبیعت، ایستگاه شهید حقانی (ایستگاه مترو پارک طالقانی) است. از این ایستگاه مترو حدود پنج دقیقه تا پارک طالقانی پیاده‌روی دارید، سپس وارد مسیر زیبای پل طبیعت می‌شوید.

قیمت بلیط پل طبیعت و ساعات بازدید : هزینه ورودی پل طبیعت رایگان است. ساعات بازدید پل طبیعت هر روز از ساعت 6 صبح تا 12 شب است.

معرفی پل طبیعت و معمار جوان آن : پل طبیعت، بزرگترین پل غیرخودرویی ایران، با مساحت 7000 متر مربع و 2000 تن وزن، بر فراز اتوبان مدرس قرار دارد و پارک طالقانی در شرق و پارک آب و آتش در غرب را به هم متصل می‌کند. این پل توسط لیلا عراقیان و با همکاری علی بهزادیان (اعضای شرکت سازه‌های پارچه‌ای دیبا) طراحی شده است. لیلا عراقیان، طراح پل طبیعت زمانی که آن را طراحی کرد، تنها 26 سال داشت.

پل طبیعت، در زمین‌های عباس آباد قرار دارد. اراضی عباس آباد که بین مناطق 3 و 6 تهران قرار دارند، زمین‌هایی هستند به مساحت 559 هکتار و به فضاهای سبز، مکان‌های تفریحی و بوستان‌ها (مانند بوستان نوروز، پل ابریشم و…) اختصاص داده شده است. در سال 1388 فراخوانی از سوی شرکت نوسازی اراضی عباس آباد برای ساخت این پل منتشر شد، که در این فراخوان مواردی چون توجه به مسائل محیط زیستی، تبدیل شدن پل به یک نماد، زیبایی و جذابیت، و مخدوش نکردن مناظر ارتفاعات البرز از جنوب به شمال، مورد تاکید قرار گرفته بود. طرح لیلا عراقیان در مسابقه برگزیده شد و در سال 1389 ساخت پل آغاز شد. عملیات ساخت پل تا پاییز 1393 به طول انجامید و بالاخره 30 مهرماه 1393 پل طبیعت افتتاح شد.

برای اینکه بتوانید پل طبیعت را راحت‌تر درک کنید، من آن را به چند بخش کلی تقسیم می‌کنم. این پل تفریحی، 270 متر طول دارد و در ارتفاع 40 متری از سطح زمین ساخته شده است. دهانه‌های آن از شرق به غرب به ترتیب ۶۸ متر، ۹۴ متر، ۶۸ متر و ۳۹ متر تعریف شده اند. عرض پل نیز بین ۶ متر تا ۱۳ متر متغیر است.

 پل طبیعت سه سطح دارد که توسط پله‌های متنوع به یکدیگر متصل می‌شوند.

● سطح اول، از هر دو پارک آب و آتش و پارک طالقانی، دو ورودی دارد که در سمت پارک طالقانی، یک کافی‌شاپ گالری و در سمت پارک آب و آتش، یک رستوران وجود دارد و بیشتر دارای فضاهایی برای تفریح و نشستن است.

● سطح دوم، که یک طبقه بالاتر و در طبقۀ دوم یکی از ورودی‌ها هم تراز با طبقه دوم، و دیگری هم تراز با سطح خودش است. سطح دوم، مسیر حرکتی است و برای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، و کالسکه طراحی شده است. با وجود داشتن عملکرد حرکتی، در این سطح فضای سبز و مکان‌هایی مناسب نشستن نیز وجود دارد.

● سطح سوم یا بالاترین سطح، بعدا به پل اضافه شده و در طرح اولیه نبوده است. همان‌طور که معماران آن تاکید کرده‌اند، سطح سوم دارای فضاهایی برای ماندن است. به این معنی که نیمکت‌ها و مکان‌های متعددی برای نشستن و آسودن دارد.

این پل به صورت یک خرپای سه بعدی با فرمی پویا در دو سطح به هم پیوسته ساخته شده است. این خرپا بر روی سه ستون با فرمی شبیه درخت قرار دارد. بدنه اصلی پل بر روی سه پایه بنا شده است که برای ساخت آن از 14000 قطعه فولادی استفاده شده است. برای بنای این پل، بیش از 102 کیلومتر جوشکاری و 6200 متر مکعب بتن ریزی انجام شده است.

ورودی از پارک طالقانی به پل طبیعت به وسیله پله‌هایی میسر می‌شود که از لابلای درختان پارک پایین می‌آید و به پل می‌رسد. ورودی پارک آب و آتش نیز، به صورت یک میدان ورودی با عرض 40 متر است که برای حفظ درختان گشوده شده است.

از اولین نکاتی که در بدو ورود به سازه پل طبیعت به چشم می‌آید، وجود سه مسیر برای پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری و کالسکه است. با اینکه تاکنون حضور کالسکه و دوچرخه بر روی پل به علت حضور جمعیت زیاد پیاده‌ها ممکن نشده است، اما پیاده روی در این مسیر همچنان بسیار لذت بخش است. می‌توانید برروی کفپوش‌های چوبی که احساس گرما و طبیعت را انتقال می‌دهند، قدم بزنید و از چشم‌اندازهای تماشایی این پل، به شهر نگاه کنید.

مناظر زیبایی از بوستان طبیعت طالقانی، فانوس دریایی بوستان بنادر، برج‌های آتش بوستان ابراهیم، گنبد مینا، سومین پرچم بزرگ جهان در بوستان طالقانی، دامنه جنوبی رشته کوه البرز و کوه دماوند، و بزرگراه‌هایی چون مدرس، حقانی، همت و رسالت، از روی پل طبیعت قابل دیدن هستند. با توجه به این‌که هزینه ورودی پل طبیعت رایگان است، شما می‌توانید تا پیش از نیمه‌شب با استفاده از نورپردازی جذاب و متفاوت پل، عکاسی در شب را تجربه کنید. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد در بررسی پل طبیعت این است که هنگام پیاده‌روی هرگاه خسته شدید، می‌توانید در فضاهای سبز حاشیه پل توقف کنید؛ این فضاهای سبز یا باغچه‌های کم عرض نواری در کناره‌های پل، با رنگ‌های متنوع گیاهان و گل‌ها، هارمونی دلنشینی را در کنار کفپوش‌های چوبی ایجاد کرده‌اند. این فضاها باعث می‌شود علاوه بر زیبایی، امنیت عابران پیاده که برای تماشای مناظر شهر به لبه پل می‌روند، تامین شود.

بر روی پل طبیعت، از جهت تنوع خوراکی و شکم گردی نیز چیزی کم نخواهید داشت. می‌توانید از رستوران پل طبیعت استفاده کنید، و به کافه‌ها و فودکورت‌‌های مختلف و متنوعی که بر روی پل قرار دارند بروید. ویژگی مثبت این رستوران‌ها این است که در اغلبشان حین لذت بردن از چای، نوشیدنی و یا غذای خود، می‌توانید بخش‌هایی از شهر را نیز مشاهده کنید. در ادامه معروف‌ترین رستوران‌های پارک آب و آتش را به شما معرفی خواهم کرد.

رستوران ملل: در قسمت غربی پل طبیعت (پارک آب و آتش) رستوران ملل قرار دارد که صبحانه سلف سرویس متنوع و بسیار محبوبی دارد. این رستوران بزرگ و جادار، منوی ایتالیایی و فست فود را هم در خود جای داده است.

فودکورت راه چوبی: یکی دیگر از مجموعه رستوران‌های محدوده پل طبیعت، فودکورت راه چوبی در جنوب پارک آب و آتش است. اگرچه راه چوبی بر روی پل قرار نگرفته است، کیفیت و تنوع فراوان رستوران‌های آن باعث می‌شود بسیار از افراد اینجا را برای یک وعده خوشمزه انتخاب کنند.

فودکورت پل طبیعت: دارای مجموعه‌ای از رستوران‌های مختلف است، رستوران‌هایی با منوهای مختلف فرنگی، ایرانی، فست فود، و… که پیتزا و غذاهای فست فود این فودکورت بیشترین طرفدار را دارد، موسیقی خوب، قیمت‌های مناسب، و داشتن حق انتخاب برای نشستن در سالن و یا فضای باز، از ویژگی‌های مثبت فودکورت پل طبیعت است.

از آن‌جا که پل در ارتفاع زیادی از سطح زمین ساخته شده است، لازم نیست نگران سر و صدای اتوبان باشید، زیرا تقریبا غیرممکن است که این صداها به گوشتان برسد و آزارتان دهد. فراموش نکنید که بوستان‌های آب و آتش و طالقانی در دو طرف پل طبیعت تهران نیز می‌توانند مقصد خوبی برای گذراندن یک روز پیک نیکی شاداب و سرشار از انرژی باشند.

اهداف ساخت پل طبیعت تهران  : آنچه در شهرسازی کشورهای مختلف با عنوان «پیاده‌مداری» شناخته می‌شود، در شهر تهران معنایی ندارد. عبور و مرور عابران پیاده در تهران معمولا به زیر زمین منتقل می‌شود. اما پل طبیعت به عنوان بزرگترین پل غیرخودرویی ایران، به نیاز عابران پیاده برای قدم زدن و تفریح پاسخ داده است. شباهت طراحی این پل معروف در تهران به درخت، تاکیدی است بر سازگاری آن با محیط زیست و طبیعت.

در مورد علت نامگذاری پل طبیعت می‌توان داشتن فضای سبز زیاد، قرار گرفتن میان دو بوستان سرسبز، و نبودن اتومبیل را نام برد.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

فریب اسمش را نخورید؛ قرار نیست به فضا سفر کنید. کوه‌های مریخی در همین نزدیکی‌ها، در چابهار قرار دارند. کافی‌ست حدود ۴۰ کیلومتر در جاده چابهار به بندر گواتر برانید تا در سمت چپ جاده کوه‌های مریخی را ببینید. آنها در حاشیه‌ جاده هم‌پای شما می‌آیند و ادامه پیدا می‌کنند. این‌جا بدون شک یکی از عجیب‌ترین و البته زیباترین کوه های ایران است.

منظره کوه‌های مریخی درست شبیه عکس‌هایی‌ست که از مریخ دیده‌اید، کوه‌های نه چندان بلند، به رنگ سفید و طوسی با شیارهای فراوان. این کوه‌ها نه‌تنها در ایران که در دنیا کم‌نظیرند. منظره‌ کوه‌های مریخی چابهار وقتی قشنگ‌تر می‌شود که سرتان را برگردانید و در سمت راست جاده، دریای عمان را ببینید. مریخی‌ها آنقدر در معرض فرسایش بوده‌اند که هیچ گیاهی روی آنها رشد نکرده است. به همین دلیل در دسته بد-بوم قرار می‌گیرند. اگر بخواهید مهارت‌های کوهنوردی‌تان را آزمایش کنید، حتما تجهیزات سنگ‌نوردی همراه داشته باشید.

جالب این‌که در کوه‌های مریخی فسیل ماهی، صدف و نهنگ پیدا می‌شود. محققان حدس می‌زنند این کوه‌ها زیر دریای عمان بوده‌اند یا این‌که جزر و مد دریا به این منطقه می‌رسیده است.

این را هم بدانید که آسمان کوه‌های مریخی خیلی شفاف است و می‌شود هم‌زمان ۱۴ صورت فلکی را در این منطقه تماشا کرد. می‌توانید به مجتمع گردشگری در همان نزدیکی بروید، شب را آن‌جا بمانید و آسمان را تماشا کنید.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

سهند نام قله‌ای در شمال شهرمراغه واقع در استان آذربایجان شرقی ایران است.
رشته کوه سهند به عنوان عروس کوهستانهای ایران مشهور است . دامنه های سر سبز و چشمه های روان آن بسیار دل نواز هستند . این رشته کوه در شمال مراغه واقع بوده و بلندترین قله آن جام نام دارد . سهند و جام دو قله به هم چسبیده این رشته کوه می باشند.چشمه ای در قله این کوه وجود دارد که تقد س خاصی برای آن قائلند. سهند در باورهای آیینی اسطوره شناسی جایگاه برجسته‌ای دارد، به نظر برخی از محققان کوه سهند همان کوه اسنوند است که در اوستا آمده و زرتشت در آنجا با الهه  آبها گفتگو کرده است. سهند رشته‌ای از جبال البرز است که در شمال مراغه و از غرب به شرق کشیده شده و بلندترین قله آن 3710 متر ارتفاع دارد. قسمت اعظم سهند در سال پوشیده از برف است. دامنه‌های سهند در طول سال پوشیده از گل و ریحان و لاله واژگون بوده و این امر جلوه‌های بدیعی از طبیعت را در برابر چشم گردشگران به تماشا می‌گذارد.  جاذبه‌های گردشگری و دامن سرسبز و پربرکت کوه سهند هر سال میهمانان و گردشگران زیادی را پذیرا شده و آنان را از نعمات خود بهره‌مند می‌کند. کوه سهند با دامنه‌های سرسبز و پر از گل و ریحان خود شامه نواز گردشگران و میهمانان نوروزی بوده و برای صعودکنندگان خاطره‌ای خوش را به یادگار می‌گذارد. این کوه همواره محلی مناسب و سرسبز برای گردش و تفریح مردم شهرهای آذربایجان شرقی و غربی و گردشگران و مسافران این شهرها به ویژه شهرستان مراغه است.  شقایق‌های صحرایی و آلاله‌های روییده شده در دامنه‌های این کوه که از جمله گونه نادر لاله واژگون هستند، منظره جالبی را برای گردشگران و میهمانان تداعی می‌کند .
وجود ۱۸۵ ‪ گونه پرنده بومی و مهاجر ، وجود پستانداران متعدد و گونه‌های متنوع و نادر گیاهی و آبزی ، دامنه سهند و جلگه‌های آن را به زیستگاهی مهم برای حیات وحش تبدیل کرده و دیدن هر کدام از این مناظر برای گردشگران جالب و خاطره انگیز است .کوه سهند علاوه بر جاذبه‌های دیدنی موجب رونق کشاورزی ، دامداری و کندو داری در این منطقه شده و سرسبزی قسمت زیادی از آذربایجان شرقی و مراغه مدیون این کوه است. وجود چشمه‌های متعدد در قله و دامنه‌های آن که مشهورترین آن‌ها" قرخ بلاغ " گوموش بلاغی" ، "پری" و " گوران بلاغی" است ، طراوت و لطافت را به مراغه ارمغان داده و موجب سیرابی درختان ، باغات و مراتع این شهرستان می‌شود. کوه سهند با ۱۳۰ هزار هکتار مراتع ییلاقی علاوه بر سرسبزی دارای گونه‌های گیاهی خوش خوراک مثل شبدر و یونجه بوده و دامنه‌های آن مرتع و چراگاه بسیار مناسبی برای دام‌های دامداران ، ایلات و عشایر منطقه است. دامداران منطقه و عشایر استان‌های آذربایجان شرقی و غربی هر سال برای ییلاق گذرانی و تعلیف دام به دامنه‌های کوه سهند کوچ می‌کنند. دامنه‌های این کوه به علت داشتن گل‌های فراوان بهترین محل جهت تولید عسل بوده و عسل تولید شده در این منطقه از شهرت ویژه‌ای برخوردار است. سرمای زیاد در طول مدت زمستان و برف زیاد در این کوه مانع رشد درختان و درختچه‌ها شده ولی تیره‌های مختلف گیاهی که همگی به صورت علفی پایا و یک ساله هستند ، در مراتع و چمن‌زارهای سهند به وفور یافت می‌شود.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

کوه سبلان در 25 کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر و در 40 کیلومتری اردبیل قرار دارد دارد

کوه سبلان که در زبان ترکی آذربایجانی «ساوالان» و در زبان تالشی «سفلون» نامیده می‌شود، از دره قره‌سو در شمال غرب شهر اردبیل شروع شده و در جهت شرقی- غربی به طول 60 کیلومتر و عرض حدود 48 کیلومتر تا کوه قوشه‌داغ در جنوب اهر امتداد می‌یابد و به وسیله این کوه به ارتفاعات قره‌داغ متصل می‌شود. کوه سبلان بر سه شهر اردبیل، اهر و مشکین‌شهر مشرف است. این کوه در 25 کیلومتری جنوب شرقی مشگین شهر و در فاصله حدود 40 کیلومتری شهر اردبیل قرار دارد.

سبلان سومین قله بلند ایران و یک کوه آتشفشانی غیرفعال است. ارتفاع بلندترین قله آن به نام «سلطان ساوالان» به 4811 متر می‌رسد. در جبهه غربی قله سلطان ساوالان و در کنار جان‌پناه سنگی به شکل عقاب قرار دارد که در طول زمان به نماد کوه سبلان تبدیل شده است. این قطعه سنگ که به واقع اعجاز طبیعت می‌باشد، به شکل عقابی است که نشسته و سر را به جانب شرق چرخانده است
مراتع سبلان از بهترین مراتع طبیعی ایران است. دامنه‌های سبلان، برخلاف سهند که کمی سنگلاخی است، دارای خاک نرم‌ و حاصلخیز است و علف‌های مرغوب و پرارزشی در آن رشد می‌کنند.

 کوه سبلان در زبان ترکی آذربایجانی «ساوالان» و در زبان تالشی «سفلون» نامیده می‌شود

سبلان به خاطر آبگرم‌های طبیعی دامنه کوه، طبیعت تابستانی زیبا، دریاچه زیبا در قله کوه، مورد توجه دوستداران طبیعت می‌باشد همچنین از آنجایی که تمام قلل سبلان در ایام سال پوشیده از یخ و برف‌های دائمی می‌باشند، در این منطقه یک پیست اسکی به نام «الوارس» وجود دارد که مورد توجه گردشگران است.

کوه سبلان مقدس‌ترین کوه ایران است. گفته می‌شود مزار یکی از پیامبران، در قله سبلان قرار دارد و بنا بر باورهای مردم، این مزار، مزار زردشت است. در متون کهن فارسی نیز به رابطه سبلان و زردشت اشاره شده و آنجا را مکان نیایش و عبادت زردشت می‌دانند. یکی از نشانه‌های تقدس سبلان، سوگند به آن است. نام سبلان هنوز یکی از مهم‌ترین سوگندهای ساکنان اطراف کوه و عشایر کوچنده شاهسون به شمار می‌آید. اهالی باور دارند که وقتی نام سبلان برده می‌شود به ویژه وقتی به آن سوگند یاد می‌کنند، مار از شکارش دست می‌کشد. 

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

کوه دماوند کوهی در شمال ایران است که بلند ترین کوه ایران و خاورمیانه و بلند ترین قلهٔ آتشفشانی آسیا است.این کوه در قسمت مرکزی رشته‌کوه البرز در جنوب دریای خزر و در بخش لاریجان شهرستان آمل قرار دارد. کوه دماوند که از نظر تقسیمات کشوری در استان مازندران قرار دارد، به هنگام صاف و آفتابی‌بودن هوا، از شهرهای تهران، ورامین و قم و همچنین کرانه‌های دریای خزر قابل رؤیت است. کوه دماوند در سی‌ام تیرماه سال ۱۳۸۷ به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست آثار ملّی ایران ثبت شد. همچنین کوه دماوند از سال ۱۳۸۱ به عنوان «اثر طبیعی ملّی» در شمار مناطق چهارگانهٔ ارزشمند از نظر حفاظت محیط زیست قرار گرفته‌است.
از دماوند در اساطیر ایران هم یاد شده‌است و شهرت آن بیش از هر چیز به این سبب است که ضحاک (پادشاهی ستمگر و اژدهافش) در آن به بند کشیده شده‌است. در آثار ادبی فارسی نیز فراوان به این اسطوره و به طور کلّی‌تر کوه دماوند اشاره شده‌است.در بندهش اینچین آمده: رود هرهز (هراز) در تپرستان است و از کوه دماوند سرچشمه می‌گیرد. قصیدهٔ دماوندیه ملک‌الشعرای بهار هم معروف است. دماوند دارای چشمه‌های آب گرم لاریجان، اسک و وانه است.
ارتفاع کوه دماوند
منابع مختلف اندازه‌های گوناگونی برای ارتفاع کوه دماوند از سطح آب‌های آزاد ذکر کرده‌اند. به نقل از درگاه ملّی آمار ایران، ارتفاع این کوه ۵٬۶۱۰ متر است، از جمله پایگاه ملّی داده‌های علوم زمین ایران و وب‌گاه رصدخانهٔ زمین ناسا، ارتفاع ۵٬۶۷۰ متر و ۵٬۶۷۱ متر را نیز برای قلّهٔ این کوه ذکر کرده‌اند. دائرةالمعارف فارسی فهرستی شش موردی از ارتفاع‌هایی را که برای این قلّه آمده‌است ذکر می‌کند که از ۵٬۵۴۳ تا ۶٬۴۰۰ متر می‌رسد.
ارتفاع نسبی دماوند، که با اندازه‌گیری ارتفاع قلّه نسبت به پست‌ترین درّهٔ بین این قله و نزدیکترین قلّهٔ مرتفع‌تر تعیین می‌شود، ۴۶۶۱ متر است که دماوند را در ردهٔ دوازدهم بلندترین قلّه‌های دنیا از نظر ارتفاع نسبی قرار می‌دهد.

میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است

فاصله دماوند از شهرهای نزدیک
این قلّه در ۶۹ کیلومتری شمال شرقی تهران، ۶۲ کیلومتری غرب آمل و ۲۶ کیلومتری شمال شهر دماوند واقع شده‌است.
رودخانه‌های پیرامون کوه دماوند
رودخانهٔ تینه در شمال، رودخانهٔ هراز در جنوب و شرق و رودخانهٔ لار در غرب این کوه واقع شده‌اند. رودخانه لار و دیوآسیاب در غرب و رود پنج او (پنج آب) در شرق دماوندکوه جاری است.
دمای کوه دماوند در ارتفاعات
کمینهٔ دمای هوا در ارتفاعات دماوند تا ۶۰ درجه زیرصفر (در زمستان) و تا یکی-دو درجه زیر صفر (در تابستان) پایین می‌آید.
سرعت باد
سرعت توفان در دماوند گاهی از ۱۵۰ کیلومتر در ساعت می‌گذرد. سرعت باد در کوهپایه‌ها گاه به هفتاد کیلومتر در ساعت می‌رسد. بیشتر بادها از غرب و شمال غربی می‌وزند.
میزان بارندگی در قله دماوند
میانگین بارندگی در ارتفاعات دماوند ۱۴۰۰ میلی‌متر در سال است و بارش در ارتفاعات معمولاً به صورت برف است. 

 دماوند یک آتشفشان خفته است که امکان فعّال شدن مجدد آن وجود دارد

 فشار هوا
فشار هوا در قلّهٔ دماوند نصف فشار هوا در سطح دریا است.
آتشفشان
فوران گوگرد از نزدیک قلهٔ دماوند
دماوند یک کوه آتشفشانی مطبّق است که عمدتاً در دوران چهارم زمین‌شناسی موسوم به دوران هولوسین تشکیل شده و نسبتاً جوان است.فعّالیّت‌های آتش‌فشانی این کوه در حال حاضر محدود به تصعید گازهای گوگردی است. آخرین فعالیت‌های آتشفشانی این کوه مربوط به ۳۸۵۰۰ سال قبل بوده‌است.
دماوند یک آتشفشان خفته است که امکان فعّال شدن مجدد آن وجود دارد. در برخی از سال‌ها از جمله سال ۱۳۸۶، دود و بخارهایی از قله خارج شد که برخی از شاهدان آن را گواهی بر فعّال شدن این آتشفشان پنداشتند. اما در حقیقت در سال‌های پر بارش، با نفوذ آب به درون قله و برخورد سنگ‌های داغ، جریانی از بخار آب از دهانه قله خارج می‌شود و چنین به نظر می‌رسد که فعالیت‌های آتشفشانی صورت گرفته‌است.
قطر دهانه این آتشفشان در حدود ۴۰۰ متر است که دریاچه‌ای از یخ آن را پوشانده‌است.همچنین نشانه‌هایی از وجود دهانه‌های قدیمی در پهلوهای جنوبی و شمالی کوه ملاحظه می‌شود.

نام‌ها و ریشه‌شناسی
نام دماوند به دو صورت مشهور دماوند و دنباوند (با زبر یا پیش دال) ضبط شده‌است.حتی در بعضی مآخذ هر دو صورت نام آمده‌است. صورت دیگری که از نام این کوه ضبط شده‌است دباوند است. این کوه را با نام‌های کاملاً متفاوت بیکنی و جبل لاجورد نیز ثبت کرده‌اند. «نام دماوند در تورات آمده و صورت کهن آشوری آن «بیکن» است (ری باستان ۲/۶۴۲)»

در مورد دلیل نام‌گذاری دماوند در فرهنگ معین آمده‌است: «دم (دمه، بخار) + اوند = دماوند؛ دارای دمه و دود و بخار (آتشفشان)»

 قطر دهانه آتشفشان دمادند در حدود ۴۰۰ متر است که دریاچه‌ای از یخ آن را پوشانده‌است

  روز ملی دمادند
روز ملی دماوند همزمان با تیرگان در مازندران با نام تیرماه سیزده شو در شب سیزدهم آبان‌ماه برگزار می‌شود. انجمن کوهنوردان ایران هر ساله این جشن را در روز سیزدهم تیر در دامنه‌های قله دماوند در” شهر رینه لاریجان شهرستان آمل” برگزار می‌کنند. این جشن به ثبت ملی نیز رسیده است.

موسیقی ملی موسیقی ملی دماوند در روز جشن تیرگان در سال ۱۳۹۱ با صدای سالار عقیلی در بین ۹ هزار نفر رونمایی شد.

ثبت قله دماوند به عنوان اثر طبیعی ملی
اثر طبیعی ملی قله دماوند با مساحتی بالغ بر ۲۹۵۰ هکتار در سال ۱۳۸۱ طی مصوبه شماره ۲۲۱ مورخ ۲۱/۳/۸۱ شورای عالی محیط زیست به مجموعه مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست پیوسته‌است. این اثر با ۳۹۷۶۱۱۳ تا ۳۹۸۲۱۵۰ عرض جغرافیایی و ۵۹۶۷۶۲ تا ۶۰۳۵۹۷ طول جغرافیایی در شمال شرق تهران و در استان مازندران واقع گردیده‌است. قله دماوند در فرهنگ کشورمان مظهر پایداری و استواری است و از گونه‌های مهم گیاهی آن می‌توان از بومادران، پیر گیاه دماوندی، اسپرس کوهی و گون نام برد. استفاده بیش از حد از ظرفیت قابل تحمل محیط و همچنین بهره‌برداری پوکه معدنی در اطراف این اثر طبیعی ملی، از مهمترین عوامل تهدید کننده در تخریب آن به شمار می‌آید.

کوهنوردی در دمادند
در زمان‌های قدیم عدّه‌ای خود را به قلهٔ دماوند رسانیده بودند. ناصر خسرو در سفرنامه اش نوشته‌است که گویند بر سر دماوند چاهی است که نوشادر و کبریت (گوگرد) از آن گیرند. صاحب آثار البلاد و اخبار العباد با نقل قولی دست دوم می‌گوید که عدّه‌ای از اهالی آن نواحی می‌گفته‌اند که در طی پنج روز و پنج شب به قلهٔ دماوند رسیده‌اند و قلهٔ آن را مسطح با مساحت صد جریب یافته‌اند گرچه از دور به مخروط می‌ماند. اولین صعود موفقیت‌آمیز اروپائیان به قلهٔ دماوند در سال ۱۸۳۷ توسط تیلر تامسن صورت گرفته‌است.همچنین نخستین صعود مستند ایرانی به این قله، به سال ۱۸۵۷ باز می‌گردد که تیم سرهنگ محمدصادق‌خان قاجار ارتفاع آن را ۶۶۱۳ ذرع تعیین نمود.   

 در جبههٔ جنوبی کوه دماوند آبشاری یخ زده وجود دارد که در جهان منحصر به فرد است

 مسیرهای اصلی صعود
برای رسیدن به قله دماوند، مسیرهای مختلفی وجود دارند که شناخته‌شده‌ترین آن‌ها این جبهه‌ها هستند:
جبههٔ شمالی؛ مسیر صعود این جبهه از میان دو یخچال سیوله (سمت راست) و دوبی سل (سمت چپ) صورت می‌گیرد.

جبههٔ شمال شرقی؛ پناهگاه تخت فریدون در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ غربی؛ پناهگاه سیمرغ در این مسیر قرار دارد.

جبههٔ جنوبی؛ از سمت جنوب شرقی کوه. پلور، رینه، گوسفندسرا و بارگاه سوم در این مسیر قرار می‌گیرند.
آسان‌ترین این مسیرها جبهه جنوبی و سخت‌ترین آنها جبهه شمالی است. سه جبهه شمالی، جنوبی و شمال شرقی در نزدیکی روستاها قرار گرفته‌اند و همچنین همگی دارای جان‌پناه در میان راه هستند. در مسیر جنوبی، آبشاری وجود دارد که همهٔ سال یخ‌زده‌است و تنها در تابستان‌های بسیار گرم، جاری می‌شود که به همین دلیل به آن آبشار یخی گفته می‌شود. این آبشار با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع‌ترین آبشار خاورمیانه‌است.

پناهگاه‌ها
در نقشه راهنمای صعود به قله‌های البرز مرکزی پناه‌گاه‌هایی به شرح زیر مشخص شده‌است:
پناه‌گاه گوسفندسرا (کوهپایه) در ارتفاع ۲۹۵۰ متری.
بارگاه سوم (یال جنوبی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه سیمرغ (یال غربی) در ارتفاع ۴۱۵۰ متری.
پناه‌گاه تخت فریدون (یال شمال شرقی) در ارتفاع ۴۳۶۰ متری.
جانپناه فلزی (جبهه شمالی) در ارتفاع ۴۰۰۰ متری    

در ارتفاعات مختلف کوه دماوند، گیاهان فراوان و گوناگونی می‌رویند

 آبشار موجود در کوه دمادند
 در جبههٔ جنوبی کوه دماوند آبشاری یخ زده وجود دارد که در جهان منحصر به فرد است. بلندی آن ۷ متر و قطر آن ۳ متر می‌باشد. یخ آن هیچ‌گاه ذوب نمی‌شود. در فصل تابستان، هر روز بر اثر تابش آفتاب در حدود ظهر و یک ساعت بعد از ظهر، دمای هوا به بالای صفر می رسد و به دنبال آن آب بسیار کمی جاری می‌شود و در حدود ۴ بعد از ظهر، دمای هوا به زیر صفر می‌رسد و یخ ذوب شده دوباره منجمد می‌شود و به این ترتیب آبشاری یخی پدید می‌آید که همواره یخ زده است. در بالای این آبشار گودالی وجود دارد که در تمام طول سال پوشیده از برف است. آبشار یخی کوه دماوند با قرار داشتن در ارتفاع ۵۱۰۰ متری، از نظر ارتفاع از سطح دریا مرتفع ترین آبشار در خاورمیانه می‌باشد.

 یخچال‌های معروف کوه دماوند
یخچال سیوله (جبهه شمالی)
یخچال دوبی سل (جبهه شمالی)
یخچال عروسکها (جبهه شمالی)
یخچال دره یخار (شمال شرقی)
یخچال خورتاب سر
یخچال شمال غربی
یخچال غربی

پوشش جانوری کوه دماوند

این منطقه به دلیل موقعیت ویژهٔ آن که از شمال به جنگل و از جنوب به کوه‌های هم‌مرز کویر مشرف است، میزبان انواع مختلفی از جانوران است، از جمله:
جانوران شکارچی چهارپا روباه، شغال، سگ و گرگ در پیرامون دماوند پراکنده‌اند. این جانوران تا ارتفاع ۴۰۰۰متری کوه دماوند هم دیده می‌شوند. خرس‌ها هم در این منطقه وجود دارند، اما بیشتر در غرب و شمال دیده می‌شوند و از ارتفاعات بلند دوری می‌کنند.
جانوران گیاه‌خوار کل، میش، آهو، گراز، خرگوش. به جز حیوانات گراز و خرگوش که در دشت‌های کوهپایه‌ای کوه دماوند زندگی می‌کنند، دیگر جانوران فصل‌های گرم را در ارتفاعات سپری کرده و با سرد شدن هوا به مرور ارتفاع کم می‌کنند. این جانوران تا ۵۰۰۰ متری هم بالا می‌روند.
پرندگان از پرندگان شکارچی، عقاب طلایی، جغد و خفاش را می‌توان نام برد. دیگر پرندگان این منطقه تیهو، کبک، سینه سیاه و طوطی دارکوب هستند.
دیگر جانوران تقریبا ۵ نوع مار، انواع عقرب، بزمجه، انواع خانوادهٔ موش‌ها و گورکن در این منطقه دیده می‌شوند. بیشتر گزنده‌های این محدوده سم مهلکی ندارند؛ حتی نیش خطرناک ترین خزنده‌ها نیز تا چند ساعت پس از گزش قابل درمان است. در کوه دماوند، گزندگان در ارتفاعات بالاتر از ۴۰۰۰متر، بسیار کم به چشم می‌خورند. بر روی قلهٔ دماوند، لاشهٔ یخ زدهٔ چند حیوان دیده می‌شود. این لاشه‌ها چندین سال است که در این مکان دیده می‌شوند و شامل حیواناتی مانند گوسفند و بز کوهی است. دلیل راه یابی این حیوانات به قلهٔ کوه دماوند و مرگ آن‌ها به خوبی مشخص نیست؛ شاید به دلیل وجود گاز گوگرد، سرما، گرسنگی و یا غیره مرده باشند.

 دامنهٔ کوه دماوند در ارتفاع ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری کاملا پوشیده از شقایق است

پوشش گیاهی دماوند
در ارتفاعات مختلف کوه دماوند، گیاهان فراوان و گوناگونی می‌رویند که برخی از آن‌ها فقط در یک ارتفاع خاصی دیده می‌شود. گیاهان این منطقه که به اسم دماوند نامگذاری شده‌اند عبارتند از: کلاه میرحسن دماوندی، کزل دماوندی، بومادران دماوندی، پیرگیاه دماوندی، ریش قوش دماوندی، فراموشم مکن دماوندی، زنگوله‌ای دماوندی، کتانی دماوندی و ماشک دماوندی. در ارتفاع ۳۲۰۰ تا ۳۵۰۰ متر علف و بته‌های بلند و خاردار و به هم پیوسته وجود دارند.

برخی از انواع بته‌های خاردار دماوند عبارتند از: کلاه میر حسن دماوندی، خارپشتی، گونه‌های هزار خار (مانند گون)، بته‌های بنفش رنگ اسپرس پشته‌ای و گچ دوست گل سنگی. از گونه‌های ورموت (افسنتین) نیز در دماوند وجود دارند که عبارتند از: درمنهٔ کوهی، درمنهٔ معطر، درمنهٔ کوهسری و گونهٔ فراوان درمنهٔ شرقی.

برخی دیگر از گونه‌های گیاهای دماوند عبارتند از: کاج آلپ، اسپرس کوهی نیمه کروی، گون، یاسمن صخره‌ای، ازمکی کوهسری، پیربهار دنایی، شبدر شاه بلوطی، ترشک کوهسری، دغدغک البرزی، پلاخور بوته‌ای، گالش انگور، تیره گل، نسترن وحشی، قفقازی، رُز گردآلود، گز، علف بره، چمن آراراتی، چمن گندمی آسیای مرکزی، جاروی علفی بامی، علف قرمز، جو چمنزار، ملیکای بی زبانک، علف صورتی، چاودار هراتی، شبه یولاف شکننده، ریش سنبل، خشخاش طناز، شکرتیغال و شکرتیغال مشهدی، چون جاشیر، سریش و در جاهای مرطوب زبان طلا، پیرسنبل، قدومهٔ پرشاخه، جعفری فرنگی معطر، بادرنجبویهٔ دنایی، خاکشیر تلخ کوتوله، گل بی مرگ طلایی، پنجه برگ نقره گون، آزاد بری، پنجه برگ همدانی، دنایی، سنبلهٔ ارغوانی و مینای پرکپهٔ برگ نقره‌ای.

دامنهٔ کوه دماوند در ارتفاع ۲۰۰۰ تا ۳۵۰۰ متری کاملا پوشیده از شقایق است. این شقایق منحصر به فرد در دنیا شناخته شده است و با نام شقایق لار و رینه در کتاب‌های معتبر گیاه‌شناسی جهان به ثبت رسیده. همچنین این منطقه از لحاظ مرتع و چراگاه بسیار غنی است؛ حتی در ارتفاعات بلند دماوند نیز (زیر چهار هزار متر) از این بابت فقر چندانی وجود ندارد.

clear_allجاذبه های طبیعی

chat

کوه دنا ، بلندترین کوه و بزرگترین چین خوردگی رشته کوه بزرگ زاگرس محسوب شده و دارای خط الراسی به طول تقریبا 90 کیلومتر است و بین سه استان کهگیلویه و بویراحمد، اصفهان و فارس واقع شده است.این رشته کوه زیبا دارای 49 قله بالای 4000 متر میباشد. دنا با بزرگترین مجموعه قله های 4000 متر در ایران همچون گوهری بی همتا در میان رشته کوههای ایران می درخشد. در مورد دنا يه اشتباه عاميانه وجود داره، دنا يه قله نيست بلکه يه رشته کوه است.

کوه دنا از شمال غربی تا جنوب شرقی کشیده شده است که به سه رشته اصلی و یک رشته فرعی عمودی توسط سه گردنه، بیژن، مورگل غربی و پوتک تقسیم میگردد.

از گردنه بیژن به ارتفاع 3200 متر تا گردنه مورگل غربی به ارتفاع 4100 متر ادامه دارد و دارای 18 قله بالای4000 متر است، بلندترین قله رشته دنا و همچنین رشته بزرگ زاگرس قله قاش مستان یا بیژن 3 است. قلل دیگر این رشته از گردنه بیژن به ترتیب عبارتند از: بَرد آتش، سی چان 1 ، 2 و 3 ، حوض دال، کرَ سُمی شرقی، کَر سُمی غربی، تنگه  راه (حرا)، بیژن 1 (ماش)، کپیری، بیژن 2 (برج آسمانی)، قِزِل قُله، هِرم، کیخسرو، بن رو، بیژن 3 (قاش مستان) ، قبله، مورگل، مورگل غربی (پازنک) ، مورگل شمالی

در جناح مركزي دنا ، قله مورگل نيز از محور روستاي كرمي در كنار جاده ياسوج ، ميمند مي‌توان در مسير رودخانه كره تا نومون اول رسيد و از مسير تنگ زولدون از ديواره زير قله صعود كرد و ابتداء به قله کل گردل رسيد و سپس به سمت شرق و از روي خط الرأس‌ اصلي حركت نمود و به قله مورگل (دومين قله دنا) به ارتفاع 4425 متر رسيد. از ديگر قله‌هايي كه در جبهة مركزي قرار دارند و از جنوب و از مبدأ سي‌سخت مي‌توان به آنها صعود كرد سي‌چاني و برد آتش هستند كه از دو مسير گردنه بيژن و دره‌سي چاني قابل دسترسي اند كه در مدت يك روز مي توان به آنها صعود كرد.

بلندترین قله دنا : بهترین و نزدیکترین راه صعود این بلندترین قله ، که پس از حوض دال بیشترین آمار نفرات صعودکننده را داراست، روستای خفر از جبهه شمالی میباشد.

وجه تسمیه نام بیژن 3 ، افسانه معروف شاهنامه فردوسی است و معنی نام قاش مستان برگرفته از فرهنگ غنی عشایر ترک می باشد. بسیار جالب است که با توجه به وجود شکاف و قاش انتهای قله نامگذاری شده است (قاش یا قاچ به معنی شکاف و چاک است) و گویند که بز و کل های منطقه در فصل جفتگیری و مست شدن به این شکاف می آیند و به همین روی این قله قاش مستان نام گرفته است.

سابقه اولین صعود این قله به سال 1333 توسط پیشکسوت کوهنوردی ایران آقای جلیل کتیبه ای برمیگردد، که شرح آن در مجله کوه آمده است.

غار و چشمه و رودخانه هاي رشته كوه دنا : كوه دنا سه غار دنگزلو، نول، غار يخ و چشمه‌هاي زيادي دارد كه از جمله‌ي آن‌ها به چشمه‌ي ميشي، شرنيك و اسپيد به‌عنوان مهم‌ترين چشمه‌هاي آن مي‌توان اشاره كرد. از میان رودخانه‌هایی که از این قله سرچشمه می‌گیرند می‌توان از ریگان، ماربر، میریان، کوه گل، سریس، تیزاب و دزکرد نام برد.

حيات وحش رشته كوه دنا  : حيات وحش اين منطقه نيز در گذشته غني بوده و تنوع وحوش در كليه‌ي مناطق دنا كاملا مشهود بوده است. خرس‌هاي قهوه أي بزرگ ، كبك دري ، عقاب ، كركس ، هما ، پلنگ ، گرگ ، گربه وحشي به ويژه گونه سياه گوش ، سمور ، راسو ، سنجاب ايراني ، شاهين ، بحري ، كبك ، ، سنگ چشم ، كمركوهي ، چكاوك ( انواع كيسه دهان ) ، بز و پازن از گونه‌های مختلف جانوران دنا هستند. كل ، قوچ و ميش نيز در منطقه حفاظت شده دنا در حال ازدياد نسل هستند.

از جمله‌ي درختان جنگلي اين منطقه: بلوط، ارزن، بادام وحشي، گلابي وحشي، بيد و پوشش علفي و بوته‌يي شامل گون، علف پشمكي، جو وحشي، پياز كوهي و ريحان كوهي.كوه‌هاي بلند زيباترين، تماشايي‌ترين و باهيبت‌ترين تجلي دستگاه آفرينش به‌شمار مي‌روند؛ کوه دنا و شهرستان دنا به‌دليل ارزش‌هاي متعدد، كوهستاني بودن و وجود عشاير زياد در دامنه‌هاي آن، اهميت ويژه‌اي براي مردم استان و كشور دارد. «سي سخت» در دامنه های دنا در 36 كيلومتري مركز استان مانند نگيني سبز بر دامنه‌ي این رشته كوه است كه آب و هواي بسيار مطبوع و معتدل كوهستاني دارد و در ميان كوه‌هاي سر به فلك كشيده، چشمه‌ها، آبشارها، باغ‌هاي انگور و گردو و سيب دارد.منطقه حفاظت شده دنا یکی از غنی ترین منابع گیاهان داروئی و غیر داروئی کشور است و منطقه کهگیلویه و دامنه های زیبای کوه دنا سرشار از جاذبه های طبیعی است. هم‌چنين انگور، سيب، گردو و عسل از سوغاتي‌هاي اصلي اين شهرستان به‌شمار مي‌آيند.